აზიის საფონდო ბაზრებზე 8 სექტემბერს ვაჭრობა ერთიანი მიმართულების გარეშე წარიმართა. Reuters-ის ცნობით, აშშ-სა და ირანს შორის დაძაბულობის გამწვავებამ ენერგომომარაგებისა და საზღვაო გადაზიდვების რისკები წინა პლანზე წამოსწია: ნავთობის ფასი ზრდას განაგრძობდა, იენი გამყარდა, ხოლო აშშ-ის სახელმწიფო ობლიგაციების შემოსავლიანობამ მოიმატა.
იაპონიის Nikkei 225-მა დღის მერყევი დასაწყისის შემდეგ 0.2%-ით მოიმატა. MSCI-ის აზია-წყნარი ოკეანის ინდექსი, იაპონიის გამოკლებით, 0.2%-ით გაიზარდა, სამხრეთ კორეის KOSPI კი 1.2%-ით გამყარდა. განსხვავებული მოძრაობა აჩვენებდა, რომ ინვესტორები ერთდროულად აფასებდნენ გეოპოლიტიკურ რისკს, ვალუტების დინამიკასა და რეგიონულ ეკონომიკურ მონაცემებს.
ნავთობი და გეოპოლიტიკური რისკი
აზიურ ვაჭრობაში Brent-ის ფიუჩერსები 0.04%-ით, ბარელზე 97.04 დოლარამდე გაიზარდა. ეს ფასის მატების მესამე ზედიზედ დღე იყო, მას შემდეგ რაც ორშაბათს Brent-მა ექვსკვირიან მაქსიმუმს მიაღწია.
Reuters-ის აღწერით, ბაზრის განწყობაზე გავლენა იქონია აშშ-სა და ირანს შორის დაპირისპირების ახალმა ესკალაციამ. ირანმა განაცხადა, რომ ახალი თავდასხმის შემთხვევაში სპარსეთის ყურეში ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურასა და აშშ-ის ნავთობისა და გაზის ინტერესებს დაარტყამდა. Westpac-ის ანალიტიკოსების შეფასებით, დარტყმების გაგრძელება ნავთობზე აღმავალ ზეწოლას აძლიერებდა და რისკიანი აქტივების მიმართ ინტერესს ამძიმებდა.
ბაზარი ასევე აფასებდა საზღვაო გადაზიდვების შესაძლო შეფერხების საფრთხეს. Kpler-ის მონაცემებით, ორშაბათს ჰორმუზის სრუტეში კომერციული ტვირთმზიდი გემების რაოდენობა შვიდი იყო, წინა დღის რვის შემდეგ; ბაბ-ელ-მანდების სრუტეში კი ტრანზიტი 17-დან 29 გემამდე გაიზარდა. ამ მონაცემების სრული სურათის სახით წარმოდგენა არ შეიძლება, რადგან Reuters აღნიშნავს, რომ ზოგი ხომალდი შესაძლოა ტრანსპონდერის გამორთვით გადაადგილდებოდეს. არც ის დასტურდება, რომ ჰორმუზის სრუტე სრულად დაიბლოკა.
ნავთობის გაძვირება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ენერგიის იმპორტზე დამოკიდებული ეკონომიკებისთვის. ძვირი საწვავი ინფლაციურ რისკს ზრდის და შეიძლება გააძლიეროს მოლოდინი, რომ მაღალი საპროცენტო განაკვეთები უფრო ხანგრძლივად შენარჩუნდება. ამ კავშირის გავლენაზე გლობალურ ვალზე ვრცლად იხილეთ ნავთობის გაძვირებით გამოწვეული ობლიგაციების რყევის მიმოხილვაში.
იენი, ობლიგაციები და იაპონიის ეკონომიკა
იენი დოლართან მიმართებით 0.6%-ით გამყარდა და ერთ დოლარზე 153.51 იენს მიაღწია — ყველაზე ძლიერ ნიშნულს 2026 წლის 18 თებერვლის შემდეგ. დოლარის ინდექსი დაახლოებით 98.82-ზე, ორკვირიან მინიმუმთან ახლოს იმყოფებოდა.
იენის მოძრაობას მხოლოდ ახლო აღმოსავლეთის ამბებით ვერ ავხსნით. Reuters-მა ყურადღება გაამახვილა იაპონიაში ხელფასების ზრდასა და იაპონიის ბანკის მონეტარული გამკაცრების მოლოდინებზეც. ივლისში რეალური ხელფასები წლიურად 2.4%-ით გაიზარდა, რაც 2021 წლის მაისის შემდეგ ყველაზე სწრაფი ზრდაა და ზრდის ზედიზედ მეშვიდე თვეა. ეს მონაცემი ცენტრალური ბანკის პოლიტიკის შეფასებისთვის მნიშვნელოვანია, თუმცა კონკრეტულ გადაწყვეტილებას წინასწარ არ განსაზღვრავს.
ამავე დროს, იაპონიის კაბინეტის ოფისმა აპრილ-ივნისის კვარტლის რეალური მთლიანი შიდა პროდუქტის მეორე წინასწარი შეფასება გააუმჯობესა. GDP-ის წლიურ ჭრილში ზრდა 1.4%-მდე გადაიხედა, პირველადი 1.1%-იანი შეფასებიდან, რადგან ბიზნესის ხარჯებისა და კაპიტალდაბანდებების შედეგი თავდაპირველ შეფასებაზე ნაკლებად სუსტი აღმოჩნდა. მიუხედავად გაუმჯობესებისა, მაჩვენებელი ეკონომისტების დაახლოებით 1.6%-იან მედიანურ პროგნოზს ჩამორჩა.
აშშ-ის 10-წლიანი სახაზინო ობლიგაციის სარგებელი 0.6 საბაზისო პუნქტით, 4.788%-მდე გაიზარდა. სარგებლის მატება, როგორც წესი, ობლიგაციის ფასის კლებას ნიშნავს. ამიტომ ინვესტორებისთვის ნავთობის გაძვირება მხოლოდ ენერგეტიკული ბაზრის ამბავი არ არის: ის ინფლაციის, საპროცენტო მოლოდინებისა და აქციების შეფასებების საერთო რისკადაც იქცევა.
დღის სურათი საბოლოოდ ფრთხილ ოპტიმიზმსა და გაურკვევლობას შორის დარჩა: ზოგი აზიური ინდექსი გაიზარდა, თუმცა ენერგეტიკული რისკი, ვალუტის მკვეთრი მოძრაობა და ობლიგაციების შემოსავლიანობის მატება მიუთითებდა, რომ ბაზრების მგრძნობელობა გეოპოლიტიკური ცნობებისადმი კვლავ მაღალია. ამ ფონის შესახებ იხილეთ ჩვენი მასალაც: აზიის ბაზრების რეაქცია ნავთობსა და ობლიგაციებზე.
