აშშ-სა და ირანს შორის საბრძოლო მოქმედებების განახლების ფონზე ნავთობის ფასი გაიზარდა: Reuters-ის ცნობით, 1 სექტემბერს, 0044 GMT-ის მდგომარეობით, Brent-ის ფიუჩერსები 56 ცენტით, ანუ 0.6%-ით, 91.05 დოლარამდე გამყარდა. WTI-ის ფიუჩერსები 83 ცენტით, ანუ 1%-ით, 86.59 დოლარს მიაღწია.
ბაზრის რეაქციის მთავარი მიზეზი ჰორმუზის სრუტეში ნავთობის მიწოდების შესაძლო შეფერხების შიშია. ეს მარშრუტი ახლო აღმოსავლეთიდან ნავთობისა და თხევადი ბუნებრივი აირის გადაზიდვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი გზაა.
წინა სავაჭრო სესიაზე Brent-ი 2.7%-ით, ხოლო WTI 2.8%-ით გაიზარდა. Brent-ის ფასი 25 აგვისტოს შემდეგ უმაღლეს ნიშნულს მიუახლოვდა, WTI-ისა კი — 21 აგვისტოს შემდეგ.
ლარაკის კუნძულზე დარტყმა და ირანის პასუხი
აშშ-ის ოფიციალური წარმომადგენლის ცნობით, 30 აგვისტოს ამერიკულმა ძალებმა ირანის კუთვნილ ლარაკის კუნძულზე ორი გამშვები დანადგარი დაარტყეს. ვაშინგტონი ამტკიცებს, რომ ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსი ამ პოზიციებიდან რაკეტების გაშვებასა და ჰორმუზის სრუტეში საზღვაო ნაღმების განთავსებას ამზადებდა.
აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ ოპერაცია შეზღუდულ და ზუსტ მოქმედებად აღწერა. Reuters-ის შეფასებით, ეს აშშ-სა და ირანს შორის დაახლოებით ერთთვიანი პაუზის შემდეგ პირველი მნიშვნელოვანი პირდაპირი საბრძოლო გაცვლა იყო.
ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ დარტყმა ქვეყნის სუვერენიტეტის დარღვევად შეაფასა და განაცხადა, რომ თავდასხმას მსხვერპლი მოჰყვა, თუმცა ზუსტი რაოდენობა არ დაუკონკრეტებია. IRGC-ის განცხადებით, ირანმა საპასუხოდ იორდანიაში მდებარე აშშ-ის King Hussein-ისა და Al Azraq-ის ბაზებს დაარტყა. ამ იერიშის მასშტაბი, ზარალი და მსხვერპლი დამოუკიდებლად სრულად დადასტურებული არ არის.
ჰორმუზის ტრანზიტის შემცირების სიგნალი
Reuters-ის მიერ მოყვანილი Kpler-ის წინასწარი გემთვალთვალის მონაცემებით, 31 აგვისტოს ჰორმუზის სრუტეში დაახლოებით ხუთმა კომერციულმა გემმა გაიარა — ათდღიან საშუალო, დაახლოებით 14 გემთან შედარებით ნაკლებმა. იმ დღის დაფიქსირებულ ტრანზიტებს შორის თხევადი ტვირთის გადამზიდავი ტანკერი არ ყოფილა.
ეს მონაცემი არ ნიშნავს, რომ ნავთობის ფიზიკური მიწოდება მთლიანად შეწყდა: გემთვალთვალის ინფორმაცია წინასწარი და არასრულია, რადგან ტრანსპონდერებგამორთული ხომალდები მასში არ ხვდებიან. თუმცა სამხედრო დაძაბულობა და გადაზიდვის რისკები ბაზრისთვის საკმარისი აღმოჩნდა ფასების ზრდის დასაჩქარებლად.
რეგიონში ვითარების განმუხტვის დიპლომატიურ შესაძლებლობებზე მეტი იხილეთ სტატიაში: რეგიონული ძალები ირანის ომის დეესკალაციის გზებს ეძებენ.
