ყირგიზეთის დედაქალაქ ბიშკეკში 1 სექტემბერს შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციის (SCO) წევრი ქვეყნების სახელმწიფოთა მეთაურების საბჭოს 26-ე შეხვედრა გაიმართა. მიუხედავად საწყისი ცნობებისა სამიტის გახსნის შესახებ, ორგანიზაციის ოფიციალური ინფორმაცია ადასტურებს, რომ შეხვედრა უკვე დასრულდა და ორდღიანი ღონისძიების — 31 აგვისტო–1 სექტემბრის — მთავარი ნაწილი იყო.
სამიტს ყირგიზეთის პრეზიდენტი სადირ ჟაპაროვი თავმჯდომარეობდა. შეხვედრაში მონაწილეობდნენ ჩინეთის პრეზიდენტი სი ძინპინი, რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი, ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი ნარენდრა მოდი, ირანის პრეზიდენტი მასუდ ფეზეშქიანი, პაკისტანის პრემიერ-მინისტრი შეჰბაზ შარიფი, ასევე ბელარუსის, ყაზახეთის, ტაჯიკეთისა და უზბეკეთის ლიდერები.
ოფიციალური SCO-ის ცნობით, დღის წესრიგში იყო პოლიტიკური და რეგიონული თანამშრომლობა, უსაფრთხოება და ტერორიზმთან ბრძოლა, ვაჭრობა და ინვესტიციები, ენერგეტიკა, ტრანსპორტი, ეკოლოგია, ტურიზმი, ახალი ტექნოლოგიები და ხელოვნური ინტელექტი. განხილული იყო ორგანიზაციის ინსტიტუციური მექანიზმების გაუმჯობესებაც.
28 დოკუმენტი და უსაფრთხოების ცენტრები
სამიტის ბოლოს წევრმა ქვეყნებმა 28 დოკუმენტი დაამტკიცეს. მათ შორისაა SCO-ის 25 წლისთავთან დაკავშირებული ბიშკეკის დეკლარაცია და ორგანიზაციის წესდებაში ცვლილებებისა და დამატებების ოქმი.
მიღებული დოკუმენტებით განისაზღვრა უსაფრთხოების გამოწვევებისა და საფრთხეების წინააღმდეგ ბრძოლის უნივერსალური ცენტრის დებულება, აგრეთვე SCO-ის ანტინარკოტიკული ცენტრის მუშაობის წესები. ოფიციალური ინფორმაციის მიხედვით, უნივერსალური ცენტრი ტაშკენტში იქნება განთავსებული, ანტინარკოტიკული ცენტრი — დუშანბეში, ხოლო ბიშკეკში ტრანსნაციონალურ ორგანიზებულ დანაშაულთან ბრძოლის ცენტრი ამოქმედდება.
ყირგიზეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჟეენბეკ კულუბაევმა შემაჯამებელ ბრიფინგზე განაცხადა, რომ დოკუმენტების პაკეტი ასევე მოიცავს ხელოვნურ ინტელექტს, კლიმატის ცვლილებას, საინფორმაციო უსაფრთხოებას, ენერგეტიკას, სინთეზურ ნარკოტიკებთან ბრძოლასა და ბიომრავალფეროვნების დაცვას.
SCO-ის თანახმად, დამტკიცდა SCO–CSTO–დსთ-ის საგზაო რუკაც; ორგანიზაციამ დსთ-ში დამკვირვებლის სტატუსი მიიღო. გაფართოვდა თანამშრომლობის მიმართულებები გაეროს გარემოს დაცვის პროგრამასთან, ევრაზიის ეკონომიკურ კომისიასთან და არაბულ სახელმწიფოთა ლიგასთან.
2026–2027 წლებში SCO-ის მორიგე თავმჯდომარეობა პაკისტანმა გადაიბარა. ორგანიზაციის ცნობით, პაკისტანის თავმჯდომარეობის თემაა „ხედვის მოქმედებად გარდაქმნა: კავშირები, ინოვაცია და საერთო კეთილდღეობა“, ხოლო ლაჰორს 2026–2027 წლებისთვის SCO-ის ტურისტული და კულტურული დედაქალაქის სტატუსი მიენიჭა.
