ჩინურმა ჰუმანოიდმა რობოტმა Lightning-მა 100 მეტრი 9.32 წამში გაირბინა — ეს უსაინ ბოლტის 9.58-წამიან მაჩვენებელზე სწრაფი დროა. თუმცა სათაურის მიუხედავად, რობოტს ბოლტის ადამიანთა მძლეოსნობის მსოფლიო რეკორდი ოფიციალურად არ მოუხსნია: შედეგი წინასაკონკურსო ტესტში დაფიქსირდა და World Athletics-ის რეკორდების კატეგორიას არ მიეკუთვნება.
Reuters-ის ცნობით, Honor-ის მიერ შექმნილმა Lightning-მა ეს დრო 2026 წლის 22 აგვისტოს, პეკინის National Speed Skating Oval-ში გამართულ World Humanoid Robot Games-თან დაკავშირებულ სატესტო გარბენში აჩვენა. იმავე ცნობაში აღნიშნულია, რომ რობოტის მაქსიმალური სიჩქარე 14.5 მეტრი წამში იყო.
სატესტო გარბენი და შეჯიბრების შედეგი ერთმანეთში არ უნდა აგვერიოს
Lightning-ის 9.32 წამი მიღებულია წინასაკონკურსო ტესტში და არა ადამიანთა მძლეოსნობის ოფიციალურ ტურნირზე. ამიტომ ეს მაჩვენებელი შეიძლება ბოლტის დროსთან რიცხობრივად შევადაროთ, მაგრამ მას მსოფლიო რეკორდის სტატუსი არ აქვს.
იმავე დღეს, World Humanoid Robot Games-ის 100-მეტრიან წინასწარ საკვალიფიკაციო გარბენში, Beijing Humanoid Robot Innovation Center-ის Tiangong Ultra-მ 9.39 წამი დააფიქსირა, ხოლო Lightning-მა — 9.47 წამი. ეს უკვე თამაშების პროგრამის ფარგლებში მიღებული შედეგებია, თუმცა ისინიც რობოტების შეჯიბრებას ეკუთვნის და არა World Athletics-ის მიერ აღიარებულ ადამიანთა მძლეოსნობას.
მნიშვნელოვანია, რომ 9.32, 9.39 და 9.47 წამი ერთსა და იმავე გარბენს არ აღწერს. 9.32 Lightning-ის სატესტო შედეგია; 9.39 Tiangong Ultra-ის საკვალიფიკაციო გარბენის დრო; 9.47 კი Lightning-ის შედეგი იმავე საკვალიფიკაციო ეტაპზე.
რას ნიშნავს ბოლტის რეკორდთან შედარება
უსაინ ბოლტმა კაცთა 100 მეტრზე მსოფლიო რეკორდი — 9.58 წამი — 2009 წლის 16 აგვისტოს, ბერლინში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე დაამყარა. ეს შედეგი World Athletics-ის ოფიციალურ ჩანაწერებშია მითითებული.
შესაბამისად, Lightning-ის 9.32-წამიანი დრო ბოლტის მაჩვენებელზე 0.26 წამით უკეთესია. თუმცა ეს შედარება მხოლოდ ქრონომეტრაჟს ეხება. ბოლტის შედეგი ადამიანთა მძლეოსნობის ოფიციალური მსოფლიო რეკორდია, Lightning-ის დრო კი ჰუმანოიდი რობოტის სატესტო გარბენშია მიღებული.
World Athletics ადამიანთა მძლეოსნობაში მიღებულ შედეგებს აღიარებს და რეკორდისთვის დადგენილი წესები, კატეგორიები და პროცედურები აქვს. საჯარო ცნობებში არ ჩანს დამოუკიდებელი საერთაშორისო ორგანო, რომელსაც Lightning-ის 9.32-წამიანი მაჩვენებელი ადამიანთა 100 მეტრის მსოფლიო რეკორდად ეღიარებინოს. ამიტომ რობოტს ამ კონტექსტში „მსოფლიო რეკორდსმენი“ ვერ ვუწოდებთ.
უფრო ზუსტი ფორმულირებაა, რომ Lightning-მა ბოლტის ოფიციალურ შედეგზე სწრაფი დრო აჩვენა. იმის თქმა კი, თითქოს მან ბოლტის მსოფლიო რეკორდი მოხსნა, მკითხველს შეცდომაში შეიყვანს, რადგან საუბარია სხვა კატეგორიასა და წესებში მიღებულ შედეგზე.
რა ვიცით გაზომვისა და მართვის წესის შესახებ
საჯაროდ გავრცელებულ ცნობებში 100-მეტრიანი დისტანცია, Lightning-ის 9.32-წამიანი დრო და 14.5 მ/წმ მაქსიმალური სიჩქარეა მითითებული. თუმცა არ დაკონკრეტებულა, გამოიყენეს თუ არა ფოტო-ფინიში, სრულად ელექტრონული ტაიმინგი ან სხვა დამოუკიდებელი შემოწმების მექანიზმი. ასევე უცნობია, კონკრეტულად როგორ დაითვალეს მაქსიმალური სიჩქარე და იყო თუ არა შედეგი დამოუკიდებლად აუდიტირებული.
14.5 მ/წმ რობოტის პიკური სიჩქარეა და არა 100 მეტრზე საშუალო ტემპი. 9.32 წამის მიხედვით, საშუალო სიჩქარე დაახლოებით 10.73 მ/წმ გამოდის. ეს განსხვავება მნიშვნელოვანია: მაქსიმალური სიჩქარე გარბენის ცალკეულ მონაკვეთში დაფიქსირებული მაჩვენებელია, ხოლო საშუალო სიჩქარე მთლიან დისტანციაზე დახარჯულ დროს ასახავს.
თამაშების წინასწარ ინფორმაციაში ნათქვამია, რომ 100-მეტრიანი დისციპლინა სრულად ავტონომიურ რეჟიმზე გადავიდა. მიუხედავად ამისა, Lightning-ის კონკრეტული სატესტო გარბენის შესახებ საჯარო ცნობები ცალსახად არ განმარტავს, მოქმედებდა თუ არა ზუსტად იგივე წესი და იყო თუ არა რობოტი სრულად ავტონომიური. ამ მიზეზით, ამ ტესტის მართვის რეჟიმზე კატეგორიული დასკვნის გაკეთება ნაადრევია.
