აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა 25 აგვისტოს განაცხადა, რომ ჰორმუზის სრუტის საერთაშორისო წყლებში განთავსებული ყველა ნაღმი აშშ-ის საზღვაო ძალებმა ან მოხსნეს, ან გაანადგურეს. მან ირანი გააფრთხილა, რომ ახალი ნაღმების განთავსებას აშშ-ის საპასუხო მოქმედება მოჰყვება.
ტრამპის განცხადება Truth Social-ზე გამოქვეყნდა და ის Reuters-მა გაავრცელა. პრეზიდენტის თქმით, ირანს ეცნობა „ნულოვანი ტოლერანტობის“ პოლიტიკის შესახებ: ნებისმიერი გემი ან ნავი, რომელიც ახალ ნაღმებს განათავსებს, დაუყოვნებლივ განადგურდება. ტრამპი ასევე ამტკიცებდა, რომ აშშ სრუტეს კოსმოსური ძალების შესაძლებლობებით სრულად აკვირდება.
თუმცა, ეს პრეზიდენტის განცხადებაა და ჰორმუზის სრუტის სრული, საბოლოო განაღმვის დამოუკიდებელი ან ახალი ოფიციალური საჯარო დადასტურება ამ ეტაპზე არ ჩანს.
რას ადასტურებენ არსებული ცნობები
აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ (CENTCOM) 11 აპრილს ოფიციალურად დაადასტურა, რომ ჰორმუზის სრუტეში ნაღმებისგან გაწმენდის ოპერაცია დაიწყო. უწყების ცნობით, ოპერაციაში თავდაპირველად აშშ-ის საზღვაო ძალების ორი მართვადი რაკეტების გამანადგურებელი მონაწილეობდა, მოგვიანებით კი წყალქვეშა დრონების ჩართვაც იყო დაგეგმილი.
CENTCOM-ის ხელმისაწვდომი განცხადება ოპერაციის დაწყებას აღწერს, მაგრამ 25 აგვისტოსთვის მთელი სრუტის გაწმენდის დასრულებას საჯაროდ არ ადასტურებს. აშშ-ის ტრანსპორტის დეპარტამენტის საზღვაო ადმინისტრაციის მოქმედ გაფრთხილებაშიც რეგიონში კომერციული გემებისთვის საფრთხე კვლავ მაღალ დონედ არის შეფასებული.
Reuters-ის მიერ ციტირებული, საკითხის მცოდნე ორი ამერიკელი ოფიციალური პირის ინფორმაციით, აშშ-ის საზღვაო ძალებმა გაწმინდეს ჰორმუზის მთავარი სატრანზიტო სქემის შუა ზოლი. ეს გარემოება მიუთითებს, რომ საუბარი შესაძლოა კონკრეტული სანაოსნო მარშრუტის უსაფრთხოებაზე იყოს და არა სრუტის ყველა მონაკვეთის სრულ განაღმვაზე.
უსაფრთხოების რისკი დახურულ საკითხად არ ითვლება
საზღვაო უსაფრთხოების გაფრთხილებებში მანამდე საუბარი იყო საერთაშორისო სატრანზიტო სქემასთან ახლოს არსებული ნაღმებისა და მცურავი ან დაუფიქსირებელი ნაღმების დარჩენილი რისკის შესახებ. რეკომენდებული იყო ძირითადი სატრანზიტო ზოლის თავიდან აცილებაც.
ამასთან, ირანმა და ომანმა 25 აგვისტოს დროებითი სანავიგაციო დერეფნისა და ერთობლივი განაღმვის პროექტის განხილვის შესახებ განაცხადეს. ეს არ ადასტურებს, რომ ნაღმები აუცილებლად რჩება, თუმცა აჩვენებს, რომ სრუტეში ნავიგაციის უსაფრთხოების საკითხი ჯერ დასრულებულად არ მიიჩნევა.
შესაბამისად, დადასტურებულია ტრამპის განცხადება და აშშ-ის მიერ განაღმვის ოპერაციის დაწყება, ასევე — მთავარი სატრანზიტო ზოლის ნაწილის გაწმენდის ცნობები. მაგრამ მტკიცება, რომ ჰორმუზის სრუტე მთლიანად და ყოველგვარი რისკის გარეშეა განაღმული, ამ დროისთვის დამოუკიდებლად დადასტურებული არ არის.
