აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის (CDC) ცნობით, პენსილვანიის ჯანდაცვის დეპარტამენტმა 25 აგვისტოს წითელასთან დაკავშირებული ორი სიკვდილის შესახებ აცნობა. თუმცა ამ ეტაპზე ოფიციალურად არ არის საბოლოოდ დადგენილი, იყო თუ არა წითელა გარდაცვალების უშუალო მიზეზი, ხელი შეუწყო თუ არა მას, ან ადამიანები სხვა მიზეზით გარდაიცვალნენ იმ დროს, როცა ინფექცია ჰქონდათ.
CDC-მ ინფორმაცია 30 აგვისტოს ეროვნულ განახლებაში განმარტა და აღნიშნა, რომ ეს ორი შემთხვევა იმ კვირის საერთო სტატისტიკაში ჯერ არ შეუტანია. უწყება დამატებით ამოწმებს გარემოებებსა და სიკვდილის მიზეზთან დაკავშირებულ ინფორმაციას. შესაბამისად, შემთხვევების აღწერისას უფრო ზუსტი ფორმულირებაა, რომ საუბარია წითელასთან დაკავშირებულ ორ სიკვდილზე და არა უკვე საბოლოოდ დადასტურებულ ორ ფატალურ შემთხვევაზე, რომელიც უშუალოდ ვირუსმა გამოიწვია.
რა ვიცით და რა რჩება დაუდასტურებელი
ხელმისაწვდომ ოფიციალურ ცნობაში გარდაცვლილთა სახელები, ასაკი, ზუსტი საცხოვრებელი ადგილი და სამედიცინო ისტორია არ სახელდება. ასევე, CDC-ის ამ განახლებაში არ არის მითითებული მათი ინდივიდუალური ვაქცინაციის სტატუსი. ამიტომ ინფორმაცია, თითქოს ორივე პირი აუცრელი იყო, ამ ეტაპზე დამოუკიდებლად დადასტურებულ ფაქტად ვერ ჩაითვლება.
მედიაში შემთხვევები ლანკასტერის ოლქს უკავშირდება, თუმცა CDC-ის მოცემულ ტექსტში კონკრეტული ოლქი არ არის დასახელებული. ამავე მიზეზით, დამატებითი ოფიციალური დადასტურების გარეშე არ უნდა ითქვას, რომ ეს პენსილვანიაში ბოლო 35 წლის განმავლობაში წითელასთან დაკავშირებული პირველი ფატალური შემთხვევებია.
გაურკვეველია აგრეთვე შტატში დადასტურებული შემთხვევების ზუსტი რაოდენობა: CDC-ის ეროვნული გვერდი პენსილვანიისთვის ცალკე რიცხვს არ აქვეყნებს. ცენტრი აღნიშნავს, რომ შტატების ჯანდაცვის უწყებებს საკუთარ ტერიტორიაზე შემთხვევებისა და აფეთქებების შესახებ უფრო სწრაფად განახლებადი მონაცემები შეიძლება ჰქონდეთ.
აშშ-ში შემთხვევების მასშტაბი
CDC-ის 27 აგვისტოს მონაცემებით, 2026 წელს აშშ-ში დადასტურებული იყო 2 903 წითელას შემთხვევა. ვირუსი დაფიქსირდა 47 იურისდიქციაში, მათ შორის პენსილვანიაში. ქვეყანაში ამავე პერიოდში აღირიცხა 37 აფეთქება.
ეროვნული სურათი მიუთითებს, რომ შემთხვევების დიდი ნაწილი ერთმანეთთან დაკავშირებულ გავრცელებებშია თავმოყრილი: 2 903 დადასტურებული შემთხვევიდან 2 737, ანუ 94%, აფეთქებებს უკავშირდებოდა. CDC-ის მაჩვენებლები მოიცავს მხოლოდ უწყებისთვის შეტყობინებულ და დადასტურებულ შემთხვევებს; სავარაუდო შემთხვევები ამ რიცხვში არ შედის.
ამ მონაცემებით არ დასტურდება, რომ პენსილვანიაში აღწერილი შემთხვევები სხვა შტატებში ან პენსილვანიის სხვა ოლქებში მიმდინარე რომელიმე კონკრეტული, ერთიანი აფეთქების ნაწილია. ასეთი კავშირის დასადგენად საჭიროა სახელმწიფო ან ადგილობრივი ჯანდაცვის ორგანოების დამატებითი ინფორმაცია.
რატომ არის წითელა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვანი
წითელა ძალიან გადამდები ვირუსული ინფექციაა. CDC-ის განმარტებით, თუ ინფიცირებულთან ახლოს მყოფ ადამიანს იმუნიტეტი არ აქვს, მისი დაინფიცირების ალბათობა 90%-მდე შეიძლება იყოს. ვირუსი ჰაერით ვრცელდება და ინფიცირებული ადამიანის ოთახიდან გასვლის შემდეგ ჰაერში ორ საათამდე შეიძლება დარჩეს.
ინფიცირებულმა ადამიანმა ვირუსი შეიძლება გამონაყარის გაჩენამდე ოთხი დღით ადრეც გაავრცელოს. სწორედ ამიტომ ერთი შემთხვევა განსაკუთრებით სწრაფად შეიძლება გადაიზარდოს გავრცელებაში იმ ჯგუფებში, სადაც ბევრი დაუცველი ადამიანია.
CDC-ის მონაცემებით, აშშ-ში საბავშვო ბაღის მოსწავლეებში MMR ვაქცინით მოცვა 2019–2020 სასწავლო წლის 95,2%-დან 2025–2026 სასწავლო წელს 92,4%-მდე შემცირდა. უწყების შეფასებით, ამ უკანასკნელი მაჩვენებლის პირობებში დაახლოებით 280 000 ბაღის ასაკის ბავშვი რჩება წითელას მიმართ მოწყვლადი.
CDC განმარტავს, რომ 95%-ზე მაღალი ვაქცინაციის მოცვა მოსახლეობის ფართო დაცვას, ე.წ. საზოგადოებრივ იმუნიტეტს უწყობს ხელს. თუმცა მაღალი საშუალო მაჩვენებელი არ გამორიცხავს ადგილობრივად აუცრელი ან არასრულად აცრილი ადამიანების ჯგუფების არსებობას, სადაც ვირუსის მოხვედრამ შეიძლება აფეთქება გამოიწვიოს.
რას ურჩევს CDC მოსახლეობას
წითელას შესაძლო ნიშნებია სიცხე, ხველა, ცხვირიდან გამონადენი, თვალების სიწითლე და შემდგომ გამონაყარი. ასეთი სიმპტომების მქონე ადამიანმა ექიმს ან სამედიცინო დაწესებულებას წინასწარ უნდა დაურეკოს, რათა მისვლამდე შემცირდეს სხვა პაციენტების ინფიცირების რისკი.
შესაძლო კონტაქტის შემთხვევაში CDC ურჩევს ადამიანს დაუყოვნებლივ დაუკავშირდეს ჯანდაცვის პროვაიდერს. იმუნიტეტის არმქონე პირებისთვის, გარემოებების მიხედვით, ექსპოზიციის შემდეგ MMR ვაქცინამ ან იმუნოგლობულინმა შესაძლოა რისკის შემცირებაში ითამაშოს როლი. კონკრეტული გადაწყვეტილება ექიმმა ინდივიდუალური სამედიცინო მდგომარეობის გათვალისწინებით უნდა მიიღოს.
წითელა აშშ-ში 2000 წელს აღმოფხვრილად გამოცხადდა, თუმცა იმპორტირებული შემთხვევები და შემდგომი გავრცელება აუცრელ ან არასრულად აცრილ ჯგუფებში კვლავ ხდება. პენსილვანიიდან მიღებული ორი შეტყობინების საბოლოო შეფასებისთვის CDC-ისა და შტატის ჯანდაცვის უწყების შემდგომი განმარტებები გადამწყვეტი იქნება.
