ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) 28 აგვისტოს, 2026 წლის განახლებით, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ბუნდიბუგიოს ვირუსით გამოწვეული ებოლას აფეთქება 60 ჯანმრთელობის ზონამდე გაფართოვდა. შემთხვევები ქვეყნის ექვს პროვინციაშია დაფიქსირებული.
WHO-ის მონაცემებით, 26 აგვისტოს მდგომარეობით, მხოლოდ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში 5 794 დადასტურებული შემთხვევა და 2 786 გარდაცვალება აღირიცხებოდა. ორგანიზაციამ ასევე დაადასტურა, რომ ვითარება კვლავ საერთაშორისო მნიშვნელობის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საგანგებო მდგომარეობის, ანუ PHEIC-ის, კრიტერიუმებს აკმაყოფილებს.
შემთხვევები 60 ჯანმრთელობის ზონაში დაფიქსირდა
28 აგვისტოს ანგარიშში WHO მიუთითებს, რომ 14 აგვისტოს წინა განახლებასთან შედარებით, დაზარალებული ჯანმრთელობის ზონების რიცხვი 54-დან 60-მდე გაიზარდა. „ჯანმრთელობის ზონა“ ადმინისტრაციულ-სამედიცინო ერთეულია; ეს ფორმულირება ნიშნავს, რომ ამ ტერიტორიებზე შემთხვევები დაფიქსირდა და არა იმას, რომ ყველა 60 ზონაში ამჟამად აქტიური გადაცემა მიმდინარეობს.
დაზარალებული ექვსი პროვინციაა:
- იტური — 28 ჯანმრთელობის ზონა;
- ჩრდილოეთი კივუ — 15;
- ჩოპო — 7;
- ოტ-უელე — 6;
- ბას-უელე — 3;
- სამხრეთი კივუ — 1.
იტური ეპიდემიის მთავარ ეპიცენტრად რჩება: იქ 4 802 დადასტურებული შემთხვევაა აღრიცხული. მეორე ყველაზე მეტად დაზარალებულ პროვინციად ჩრდილოეთი კივუ სახელდება, სადაც კუმულაციურად 775 შემთხვევა დაფიქსირდა.
განახლებებს შორის ახალი შემთხვევები გამოვლინდა ბას-უელეს პროვინციის განგასა და ვიადანას ზონებში; ჩრდილოეთ კივუს ბიენას, მანგურეჯიპასა და მუტვანგას ზონებში; ასევე ჩოპოს პროვინციის ჩოპოს ზონაში. ეპიდემიის წინა ეტაპზე WHO წერდა, რომ კონგოში ებოლას გავრცელება სწრაფად ფართოვდებოდა.
შემთხვევებისა და გარდაცვალების მატება
26 აგვისტოსთვის დადასტურებული 5 794 შემთხვევიდან 2 786 ადამიანი გარდაიცვალა. WHO-ის მიერ მითითებული ნედლი ლეტალობის მაჩვენებელი 48,1%-ია. ეს მაჩვენებელი ასახავს, რა წილი შეადგენს რეგისტრირებულ გარდაცვალებებს ოფიციალურად დადასტურებულ შემთხვევებთან მიმართებით; ის არ წარმოადგენს თითოეული ინფიცირებული ადამიანის ინდივიდუალურ პროგნოზს.
14 აგვისტოს შემდეგ ქვეყანაში დაემატა 1 129 დადასტურებული შემთხვევა და 602 გარდაცვალება. WHO განმარტავს, რომ ასეთი ზრდის ნაწილი შესაძლოა გაძლიერებულ ზედამხედველობას, ლაბორატორიული ტესტირების გაფართოებას, დიაგნოსტიკური შესაძლებლობების გაუმჯობესებასა და დაგვიანებით შეტანილი ჩანაწერების გასწორებას უკავშირდებოდეს. თუმცა მონაცემები ასევე მიუთითებს გადაცემის გაგრძელებასა და აფეთქების გეოგრაფიულ გაფართოებაზე.
მნიშვნელოვანია ციფრების გამიჯვნა: 5 794 შემთხვევა და 2 786 გარდაცვალება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას ეხება. სამ ქვეყანაში — კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, უგანდასა და საფრანგეთში — ჯამურად WHO-მ 5 815 დადასტურებული შემთხვევა და 2 788 გარდაცვალება დაასახელა.
საგანგებო კომიტეტის შეფასებით, მოდელირება შესაძლოა მიუთითებდეს შემთხვევების მნიშვნელოვან დაუფიქსირებლობაზე და ინფექციების რეალური რაოდენობა ზედამხედველობის მონაცემებს სამ-ოთხჯერ აღემატებოდეს. ეს მოდელირებული შეფასებაა და არა ოფიციალურად დადასტურებული შემთხვევების რიცხვი.
რატომ რჩება ვითარება საერთაშორისო საგანგებო მდგომარეობად
WHO-ის გენერალურმა დირექტორმა, 18 აგვისტოს მოწვეული საერთაშორისო ჯანმრთელობის რეგულაციების საგანგებო კომიტეტის რეკომენდაციის საფუძველზე, დაადასტურა PHEIC-ის სტატუსის შენარჩუნება. განახლებული დროებითი რეკომენდაციები 24 აგვისტოს გამოიცა.
ამასთან, WHO-სა და კომიტეტის დასკვნით, ვითარება პანდემიური საგანგებო მდგომარეობის კრიტერიუმებს არ აკმაყოფილებს. შესაბამისად, აფეთქების „პანდემიად“ მოხსენიება სწორი არ არის.
ორგანიზაცია რისკს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკისთვის ძალიან მაღლად აფასებს. ქვეყნის სახმელეთო მეზობლებისთვის რისკი მაღალია, ხოლო აფრიკის დანარჩენი რეგიონისა და მსოფლიოსთვის — დაბალი. განსაკუთრებულად მოწყვლად ქვეყნებად დასახელებულია უგანდა, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა და სამხრეთ სუდანი, რაც მათ სიახლოვესა და მოსახლეობის გადაადგილებას უკავშირდება.
WHO არ ურჩევს დაზარალებულ ქვეყნებთან მოგზაურობისა და ვაჭრობის ზოგად შეზღუდვას. ამავე დროს, კონფლიქტი, უსაფრთხოების პრობლემები, მოსახლეობის გადაადგილება და ჰუმანიტარულ დახმარებაზე შეზღუდული წვდომა ართულებს შემთხვევების დროულ გამოვლენას, კონტაქტების მოძიებას, იზოლაციასა და მკურნალობას. WHO-ის წინა შეფასებითაც, ეპიდემია კონტროლს სრულად ჯერ არ ექვემდებარებოდა.
ვირუსის გადაცემა და სამედიცინო პასუხის შეზღუდვები
ბუნდიბუგიოს ვირუსი ებოლას გამომწვევი ერთ-ერთი სახეობაა. WHO-ის მიხედვით, ის ადამიანიდან ადამიანს ძირითადად ინფიცირებული ადამიანის სისხლთან, სხეულის სითხეებთან ან დაბინძურებულ მასალებთან პირდაპირი კონტაქტით გადაეცემა. რისკი შეიძლება გაიზარდოს სამედიცინო დაწესებულებებში ინფექციის კონტროლის ხარვეზებისა და დაუცველი დაკრძალვის პრაქტიკის დროს.
WHO-ის ამ განახლებით, ბუნდიბუგიოს ვირუსის წინააღმდეგ ლიცენზირებული სპეციფიკური ვაქცინა ან ანტივირუსული მკურნალობა არ არსებობს. Ervebo გამოიყენება კვლევით და საპასუხო ღონისძიებებში, თუმცა უცნობია, რამდენად ეფექტიანად იცავს ის ადამიანებს სწორედ ბუნდიბუგიოს ვირუსისგან.
ეპიდემია 100 დღეზე მეტია გრძელდება — მისი ხანგრძლივობისა და გამოწვევების შესახებ დამატებითი მასალა იხილეთ სტატიაში: კონგოში ებოლას აფეთქებამ 100 დღეს გადააჭარბა.
